Neospora

Hoe waakt u voor neospora?

Algemeen

Neospora is een van de meest aangetoonde abortusverwekkers. Naast het veroorzaken van abortus kan de aanwezigheid van neospora ook het aantal opbrekers verhogen. De meest ernstige uiting is de zogenaamde abortusstorm, hierbij kunnen in een zeer korte periode veel koeien aborteren.

Aanpak

De bestrijding van Neospora is zeker niet makkelijk, reden hiervoor kan de hoge besmettingsgraad zijn. Belangrijke onderdelen in de aanpak zijn onder andere het verwijderen van besmette dieren, het niet aanhouden van kalveren van besmette dieren en een goede hygiene.

Selectie op Neospora is effectief

Door alleen vaarskalveren aan te houden uit Neospora-vrije moeders kan een melkveebedrijf uit de problemen groeien. Echter, in alle gevallen moeten maatregelen tegen de hond genomen worden.

Neospora komt op 80 procent van de melkveebedrijven voor bij ongeveer 10 procent van de dieren. Reden genoeg dus om het gedrag van deze parasiet te blijven onderzoeken. Uit nieuwe gegevens blijkt dat de mate van besmetting met Neospora behoorlijk kan verschillen. Dieren die na de geboorte besmet zijn met Neospora geven in 60 procent van de gevallen de ziekte door. Terwijl dieren die al voor de geboorte besmet zijn geraakt met Neospora de besmetting in 80 procent van de gevallen doorgeven. Enkele dieren die na de geboorte besmet zijn, raken de besmetting zelfs weer kwijt. Dit betreft met name de laagpositieve dieren die gedurende 6 tot 27 maanden positief op afweerstoffen blijven.

Selectie is één van de manieren om van het probleem af te komen. Onderzoek op veertien bedrijven laat zien dat door selectie Neospora teruggedrongen kan worden van 39,0 tot 7,8 procent in zeven jaar.

Familielijnonderzoek

Besmette dieren hoeven niet afgevoerd te worden omdat runderen geen andere runderen besmetten. Via selectie door het aanhouden van kalveren uit niet-besmette moeders groeit men uit de problemen. Wel dient hierbij de bron van infectie bekend te zijn. Hoe zwaar de besmetting is, is via tankmelkonderzoek in beeld te brengen zodat ofwel een bedrijfsscreening of familielijnonderzoek wordt uitgevoerd na het vinden van afweerstoffen bij verwerpers. Bedrijven zonder afweerstoffen in het tankmelkonderzoek hebben geen/ weinig dieren met een Neospora-besmetting.

De aanpak is dan via familielijnonderzoek en het ‘familieprobleem’ is snel op te lossen. Indien er afweerstoffen in de tank worden aangetoond in combinatie met verwerpers waarbij Neospora wordt aangetoond, dan is bedrijfsscreening de vervolgstap.

Hond op niet-probleembedrijven

Bekend is dat de hond de eindgastheer van de parasiet is. Nadat de hond voor de eerste keer met Neospora besmet raakt, kan er uitscheiding plaatsvinden via de ontlasting maar ook daarna kan de hond opnieuw uitscheider zijn.

De hond is overigens niet alleen de oorzaak van een abortusstorm waarbij vele dieren besmet zijn geraakt, maar de hond kan ook de oorzaak zijn van besmettingen van slechts enkele dieren. Op deze niet-probleembedrijven komen toch 1,4 nieuwe besmettingen per 100 koeien per jaar voor. Het betekent dat bestrijding van Neospora alleen zin heeft als ook de hond in de te nemen maatregelen wordt meegenomen. Indien men een hond op het bedrijf wil hebben dan kunnen de risico’s met de volgende maatregelen worden geminimaliseerd:

  • Laat geen enkele hond toe in de afkalfstal of op de roosters van de ligboxstal.
  • Leer de eigen hond een vaste plek aan om de ontlasting te doen, zodat geen ontlasting in voer en of drinkwater van de koeien terecht kan komen.

Nieuwe inzichten

  • In selectie dient men onderscheid te maken tussen runderen die voor of na de geboorte zijn besmet.
  • De besmettingsgraad van Neospora daalt duidelijk na gerichte selectie op voorwaarde dat er gerichte maatregelen tegen de hond zijn genomen.
  • De hond is niet alleen de oorzaak van nieuwe besmettingen op probleembedrijven met abortusstormen, maar ook op niet-probleembedrijven.